Wednesday, December 15, 2021
THE SUICIDE SQUAD 2021 HD download EN
Saturday, November 27, 2021
ИНЖЕНЕР ЗОЛЖАРГАЛ: Хийн хоолойн бодит байдал. Ерөнхий сайд ОХУ-д айлчлах үеэр хийн хоолой барих тохиролцоо хийгдээгүй яагаад гэвэл,
2019.12.21
Ерөнхий сайд ОХУ-д айлчлах үеэр хийн хоолой барих тохиролцоо хийгдээгүй. Тийм зүйл байх боломжгүй. Яагаад гэвэл,
Байгалийн хийг гэр хороололд болон автомашинд цэвэр түлш болгон ашиглаж агаарын бохирдлоо багасгах боломж нээгдэнэ. Хийн цахилгаан станц байгуулж, хэрэглээндээ тааруулан ачааллах замаар Монголын эрчим хүчний системийн гол хүндрэлтэй асуудлыг шийдвэрлэж, сүлжээний тогтвортой ажиллагааг хангана.
Ийм тохируулах эх үүсвэртэй болсноор нар салхины тогтворгүй эх үүсвэрийг илүү шингээх боломжтой болж, сэргээгдэх эх үүсвэрийн ашиглалт нэмэгдэнэ. Дээрээс нь хийн транзит хоолой манай нутгаар дайрснаар хөршүүдтэй хийх харилцаанд Монголын жин нэмэгдэх тал байж болно.Монголчууд нефть бүтээгдэхүүний хангамжаар Оросоос хамааралтай. Төвийн эрчим хүчний систем нь бас Оросоос хамааралтай. Байгалийн хий бол нүүрстэй харьцуулахад олон талын давуу талтай цэвэр түлш. Оросоос хий авах тохиолдолд алсдаа нүүрсний хэрэглээ төвийн хэдэн хотуудад бараг үгүй болох биз.Айл өрхүүд хийгээр халааж, дээрээс нь цахилгаан станцууд хийгээр ажиллаад ирэхийн цагт Оросын хийнээс бүрэн хараат болно. Ямар нэгэн шалтгаанаар хий тасалдвал, эсвэл тасалбал улс хөлдөнө. Иймд муу нэртэй ч гэсэн өөрт байгаа нүүрсээ илүү цэвэр технологиор ашиглаж сурах нь зөв гэж бодно.Уул уурхайн яаманд нүүрснээс нийлэг байгалийн хий үйлдвэрлэх төслийн нэгж ажиллаж буй. Төрөөс эрдэс баялгийн салбарт баримтлах бодлого, Газрын тосны талаар баримтлах бодлого, Засгийн газрын мөрийн хөтөлбөр болон холбогдох хууль журмуудад нүүрснээс хий үйлдвэрлэх маш тодорхой зорилт тавьж, өндөр ач холбогдол өгсөн буй. Хэрэгжих боломжтой эсэх нь тусдаа асуудал. Ямар ч байсан төрийн батлагдсан бодлого.Гэтэл сая ерөнхий сайд, салбарын сайд нар нь Оросоос хий авахаар боллоо гэж зарлав. Оросоос байгалийн хий авбал нүүрснээс дотооддоо үйлдвэрлэнэ гэдэг худлаа, өрсөлдөх чадвар байхгүй. Эндээс хоёр дүгнэлт хийж болох нь: нэг бол тэд төрийн бодлогоо огт тоолгүй санааны зоргоор юм ярьдаг, эсвэл олон нийтийн анхаарлыг татахын тулд попорсон. Аль ч тохиолдолд тэд төрийн сайд шиг байсангүй, Монгол төрд бодлого байдаг гэж харагдсангүй.
Монголоор дамжуулан хийн хоолой байгуулах талаар ОХУ-ын ерөнхийлөгч В.Путин “улстөрийн хувьд асуудал байхгүй” гэж хэлж. Улстөрийн хувьд шүү. Шадар сайд А.Гордеев “Эдийн засгийн хувьд Оросд ашигтай эсэхийг 6 сарын хугацаанд тооцоолно” гэж хэлсэн байсан.Оросууд түлш эрчим хүчнийхээ зах зээлийг тэлэх, Хятад болон Зүүн Азийн зах зээлд нөлөөгөө нэмэгдүүлэх бодлого баримталдаг. Энэ утгаараа Монголоор дамжин уу дамжихгүй байна уу гол нь Хятад руу гаргаж л байвал тэдэнд хэрэгтэй. Монголын зах зээл хэмжээний хувьд сонин биш.Монгол байтугай өөрийнхөө Эрхүү муж, Буриадын бүгд найрамдах улсыг ч эдийн засгийн хувьд үр ашиггүй гэдэг шалтгаанаар байгалийн хийгээр хангаагүй байгаа. Тэгэхээр Хятад руу том хоолой Монголоор дамжуулан байгуулбал Оросын экспорт нэмэгдэнэ, далимд нь Эрхүү, Буриадаа хийгээр хангах нөхцөл бүрдэх талтай.Сибирийн хүч хоолойг байгуулахдаа Орос Хятад хоёр айхтар геополитик ярьж Монголыг боомилохын тулд зориуд Алс Дорнодоор тойруулсан юм биш. Оросын хувьд Зүүн Сибир, Алс Дорнодын томоохон байгалийн хийн ордуудыг алсдаа эргэлтэд оруулахын тулд хийн хоолойн суурь дэд бүтцээ тэдэндээ ойр байхаар тавих нь ашигтай.Хятадын хувьд хийн хоолойг Зүүн Хойд, Зүүн, Зүүн Өмнөд гэсэн хэрэглээ өндөртэй нутаг дундуураа хөндлөн гаргах нь найдвартай хангамж талаасаа давуу талтай. Гэтэл Монголын бараг хэрэглээ байхгүй зэлүүд тал дундуур хийн хоолой татах нь угаасаа тийм ашигтай хувилбар байгаагүй.Сибирийн хүч хоолойгоос гадна Алтайн хийн хоолойн төслийг хэрэгжүүлэхээр Орос, Хятад улсууд ярилцсаар олон жил болж буй. Эдгээр төслүүд Оросын төрийн бодлогод тусгагдсан, үйл ажиллагааны төлөвлөгөөнд багтсан. Оросын түлш эрчим хүчний салбар судалгаанд тулгуурлаж, төлөвлөгөө хийж, төр нь баталж байж хэрэгждэг учраас гэнэт Монголоор дамжуулан хийн хоолой тавих талаар ярина гэж байхгүй.Тийм ч учраас “Оросд ашигтай эсэхийг тооцоолно” гэж шадар сайд нь хэлсэн байна. Хэрэв ашигтай гэж тэд дүгнэвэл ирэх жилүүдэд салбарын байгууллагууд нь судалж, төрийн бодлогодоо тусгаж, ТЭЗҮ хийж, түүний дараа гэрээ хэлэлцээр эхлэх биз.Сибирийн хүч хийн хоолойн төсөл 10 гаруй жил яригдаж, барилга угсралтад 5 жил зарцуулж, 20 тэрбум ам.долларын хөрөнгө оруулалт хийсэн. Энэ жишгээр бол Монголоор хийн хоолой дамжуулахын тулд гурван улсын яриа хэлэлцээр хийж тохироход нэлээн хэдэн жил болно. Бүх тохироо хийгдсэний дараа нарийвчилсан ТЭЗҮ боловсруулахад 2 жил. Барилга угсралт 5 жил. Хэрэгжинэ хэмээн хийсвэрлэж таамаглавал багцаагаар 10 жил шаардлагатай болох нь.
Хятадын эрчим хүчний анхдагч эх үүсвэрийн талаас илүүг нүүрс бүрдүүлдэг. Усны, цөмийн, нарны, салхины эх үүсвэрийн ашиглалт бүгд нийлээд 10 гаруй хувьтай л байгаа. Олон төрлийн түлш шатахуун, цахилгаан машинаас болоод нефтийн хэрэглээ цаашид огцом өсөхгүй. Харьцангуй цэвэр түлш болох байгалийн хий хэрэглээ нэмэгдэж байна. Иймд Хятад Улс дотоодын олборлолтоо ч, импортоо ч нэмэгдүүлж буй.Найдвартай байдлаа хадгалахын тулд олон эх үүсвэрээс олон төрлийн хий ашиглах бодлогыг баримталдаг. Үүнд,
1-рт, Тоймоор хэлбэл Хятад улс жилд 300 тэрбум м3 байгалийн хий хэрэглэдэг ба үүнээс 150 тэрбум м3-ийг импортоор авдаг. Дотоодын хийн олборлолтоо нэмэгдүүлэхийн хэрээр импортын эх үүсвэрээ олшруулах бодлого баримталж байна.
2-рт, импортын олон эх үүсвэртэй. Хятадууд байгалийн хийн нийлүүлэлтээс хэн нэгнээс онцгой хамаарахгүй байх бодлого явуулж байна. Хийн хоолойг Хойд талаасаа Оросоос, баруун талаасаа Дундад Азиас, урд талаас Мьянмараас татсан. Өөрөөр хэлбэл эх үүсвэр хангалттай байсан ч Оросоос авах хийн хэмжээ хязгаартай.
3-рт, хийн хангамжийн олон төрөлтэй. Хуурай газраар хоолойгоор авахаас гадна шингэрүүлсэн байгалийн хийг далайгаар Ойрхи Дорнод, Зүүн Өмнөд Ази, Өмнөд Америкаас авч байна. Дээрээс нь уламжлалт бус эх үүсвэр буюу занарын хий, нүүрсний метаны хайгуул олборлолтыг нэмэгдүүлж байна. Хийн энэ гурван эх үүсвэрийг ижил тэнцүү хэмжээнд хүргэх нь тэдний зорилт.
Эндээс, нийт 300 тэрбум м3 хэрэглээний 150 м3-ийг дотоодын олборлолтоор хангаж байна. Үлдсэн 150 м3 -ийн 50 тэрбум м3-ийг занарын хий, нүүрсний метанаас, 50м3-ийг далайгаар LNG байдлаар, 50 тэрбум м3-ийг хийн хоолойгоор авна гэсэн үг. Мэдээж энэ бол ерөнхий хандлагыг харуулсан тойм. Ингэж бодвол Орос, Төв Азиас авч байгаа хэмжээ зорилтод хэмжээндээ хүрчихсэн гэсэн үг.
Сибирийн хүч хоолойгоор 38 тэрбум м3-ийг оргил үедээ авна, эхний жилүүдэд үүний 1/3-ийг л авна. Дээрээс нь Туркменстан, Узбекстан, Казахстан чиглэлээр хийн хоолойгоор аваад эхэлсэн. Шинжиан Уйгараас Шанхай хүртэл хийн хоёр ч шугамыг барьж ашиглаж байна. Тэгэхээр Оросоос авах хэмжээ үндсэндээ тулчихсан гэсэн үг.Тийм учраас л Хятадууд Алтай чиглэлийн хоёр дахь шугамыг хэрэгжүүлэхгүй цааргалсаар, Оросууд хэрэгжүүлэхийг хүссээр удлаа. Тэгэхээр Алтай чиглэлийг болиод оронд нь Монголоор дамжуулна гэдэг нь эрэлт талаасаа Хятадуудын хувьд тийм чухал биш гэдэг нь харагдаж байна.
Хятад, Орос шиг нэгдсэн удирдлагатай байя, “хүчээ нэгтгэе” гэх яриа сүүлийн үед Монголд их сонсогдох болсон. Бодит байдал дээр Хятад, Оросд ерөнхийлөгч байна уу, ерөнхий сайд байна уу хэн нэгэн дарга хүслээ илэрхийлээд, түүнийг нь нийтээрээ дагадаг зүйл огт байхгүй.ОХУ Эрчим хүчний стратеги 2035 хэмээх баримт бичгийг ШУА нь ахлаад олон арван байгууллагууд хамтарч боловсруулан хэрэгжүүлж буй. Тэнд тусгасан хүрээнд засгийн газар нь ажилладаг. Тэрнээс биш даргын дураар болдоггүй. Монголоор хийн хоолой дамжуулах талаар Оросын төрийн бодлогын баримт бичигт байхгүй.Хэрэв Монголчууд шинэ санал тавьж байгаа бол түүнийг судлаад, баримт бичигтээ тусгаж өөрчлөөд, түүнийг нь баталсны дараа засаг нь хэрэгжүүлж эхэлнэ гэсэн үг.БНХАУ-ын Үндэсний хөгжил шинэтгэлийн хороо нь судалгааны байгууллагуудын санал, мэдээллийг нэгтгэн таван жилийн төлөвлөгөө боловсруулж түүнийг засаг нь мөрддөг. 13-р таван жилийн төлөвлөгөө 2020 онд дуусна. Энэ төлөвлөгөө, түүний дагах баримт бичгүүдэд Монголоор хийн хоолой дамжуулах тухай заалт байхгүй.14-р таван жилийн төлөвлөгөөний суурь судалгаанууд хийгдсээр л байгаа, тэд гэнэтийн зүйл оруулж ирэх нь магадлал бага. Хэрэв манайхан нөлөөлж чадаад, үнэхээр Хятадуудад ашигтай гэвэл 2021 оноос хэрэгжиж эхлэх 14-р таван жилийн төлөвлөгөөн эхлээд тусгуулах хэрэгтэй болно. Дараа нь хэрэгжих асуудал яригдана.Хатуу гартай том удирдагчийн дураар улс орон хөгждөг жишээ ямар ч байсан хоёр хөршийн хувьд байхгүй. Тэдний удирдагчдын хэрэгжүүлэх бодлогыг чиглэлийг салбар, мэргэжлийн судлаачид гарган тавьдаг гэдгийг энд дахин дурдъя. Дууриамаар байгаа бол үүнийг л дуурайх хэрэгтэй байна.
1-рт, Хийн хоолой Монголоор дамжих нь транзит тээвэр гэдэг утгаараа эдийн засаг, байгаль орчны хувьд ач холбогдолтой. Гэхдээ түлш, эрчмийн салбараа импортын хийнээс бүрэн хамааралтай болгохоос зайлсхийж, нүүрсээ байгаль орчинд бага нөлөөтэйгээр ашиглаж сурах нь Монголын хувьд илүү чухал.
2-рт, Хятад хийн хангамжаа олон төрлөөр, олон эх үүсвэрээс авч байгаа ба Оросоос авах хэмжээгээ дахин нэмэгдүүлэх онцын шаардлага тэдэнд байхгүй.
3-рт Монголоор дамжуулан хийн хоолой тавих асуудал Орос, Хятадын төрийн бодлогод тусгагдаагүй учир хэрэгжих талаар ярих үндэслэл одоогоор байхгүй.4-рт, Хөршүүд судалгаа хийж, төрийн бодлогодоо тусгаад хийн хоолойг Монголоор дамжуулахаар боллоо гээд төсөөлсөн ч ойрын хэдэн жилд хэрэгжих боломжгүй.Нэмж хэлэхэд Монгол орон нүүрс, газрын тос, уран, нар, салхи болон усны эрчмийн асар их нөөц боломжтой нь үнэн. Гэвч байгалиас заяасан нөөц боломж дангаараа юуг ч шийдэхгүй. Газарзүйн хувьд бид дэлхийд түлш эрчмийн үйлдвэрлэлээр тэргүүлэгч Орос, хэрэглээгээр тэргүүлэгч Хятадын дунд байрладаг.Түлш эрчмийн томоохон зах зээл болох Зүүн Хойд Ази, томоохон нийлүүлэгч болох Төв Азийн нутгийг дамнан оршдог. Гадаад орчны энэ онцлог нөхцөл байдал, технологийн хурдацтай хөгжлийн эринд байгалийн баялгаа хэрхэн зохистой ашиглах вэ гэдэг асуултыг бид нухацтай бодох шаардлагатай.Энэ сэдвийг сонирхсон хүмүүст “Монголын Түлш Эрчим Хүч” хэмээх номыг уншихыг зөвлөх байна
2019.12.21
Monday, November 22, 2021
НУУЦ баримтад кино Secret Movie 2006
![]() |
|
![]() |
| Нууц Монгол хэлээр үзэх |
Дараа нь Ронда "Нууц" номыг олон мянган жилийн туршид судалж, түүхийн туршид бараг бүх шашин, хүн төрөлхтний хүчин чармайлтыг багтаасан хоёр сарын судалгаа, мөрдөн байцаалт байв.
Сурсан бүхнээ хэрэгжүүлж эхэлснээр бараг тэр даруй түүний амьдрал өөрчлөгдсөн. Тэр мөчид түүний хамгийн том хүсэл, шинэ амьдралын зорилго нь энэ мэдлэгийг дэлхийтэй хуваалцах явдал байв.
Ронда Бирн 2006 онд гарсан "Нууц" кино болон түүний ижил нэртэй номондоо цөөхөн хүмүүсийн мэддэг энэхүү онцгой мэргэн ухааныг сургаж буй өнөө үед амьд байгаа багш нарыг танилцуулдаг. Тэдэнд бизнес, эдийн засаг, анагаах ухаан, сэтгэл судлал, түүх, теологи, шинжлэх ухааны салбарт дэлхийн тэргүүлэгчид багтдаг. The Secret нь амьдралаа гүн гүнзгий өөрчилсөн жирийн хүмүүсийн гайхалтай бодит амьдралын түүхийг илчилдэг. Тэд "Нууц"-ыг ашигласнаар өвчнийг устгаж, асар их баялгийг олж авч, саад бэрхшээлийг даван туулж, олон хүний боломжгүй гэж үзэж буй зүйлд хүрэх жишээг харуулж байна.
Энэхүү хүчирхэг мэдлэгийг эрүүл мэндээс эхлээд эд баялаг, амжилт, харилцаа холбоо гээд бүхий л салбарт хэрхэн хэрэгжүүлэхийг Нууц номд үзүүлэв.
Нууц бол таны мөрөөдөж байсан бүх зүйл бөгөөд одоо таны гарт байна.
Бүрэн эхээр МОНГОЛ хэлээр үзэх бол зураг дээр дарна уу
Thursday, November 18, 2021
1877 team Цагдаагийн албаны 2 вэб хуудсанд халдав.
Saturday, November 13, 2021
Монголын зооснууд 1206 оноос эхтэй
Ийнхүү Монголын Эзэнт Улс байгуулагдсаны 800 жилийн ой энэ жил тохиож байна.Би энэ их ойн өмнө Монголын бүх үеийн зоосон ба цаасан мөнгөний тухай томоохон хэмжээний вебсайт хийж гаргахыг зорьсон юм.
Нумизматик гэдэг ухагдахуун нь мөнгө зоос цуглуулах хоббитой цөөн хэдэн хүний хувийн сонирхолын хэрэг төдий бус харин аль ч улс орны түүх, улс төр, нийгэм эдийн засаг, хэл соёлын зэрэг шинжлэх ухааны олон салбаруудтай уялдаа холбоо бүхий тодорхой томоохон ойлголт юм. Тийм ч учраас дэлхийн улс орнууд өөрийн эрт эдүгэгийн мөнгөний түүхийг судлахад ихээхэн хүч анхаарал тавьж, маш нарийн судалгаа дүгнэлт, мэдээлэл боловсруулж байдаг ба энэ нь жилээс жилд өргөжсөөр тухайн орныхоо түүхийн шинжлэх ухааны нэгэн салбар болтлоо тэлсэн байх аж. Олон улс орон өөрийн мөнгөний музей байгуулж үндэсний түүхэн дурсгалуудаа нандигнан хадгалж байна.
Энэхүү вэбсайт д орсон мэдээллүүд нь эртний ба орчин үе гэсэн хоёр үндсэн хэсэгт хуваагдана.
Монголын эртний түүхийн дурсгалуудын дотор ХШ ХIV зууны Монголын нумизматикийн дурсгалууд томоохон байр суурь эзлэх ёстои юм. Энэ үеийн Монголын зоосон мөнгө өөрийн хэлбэр хийц, тархсан газар орон, зоосон дээрхи бичээсийн хэв маяг утга агуулгыи хувьд өвөрмөц онцлоготой тул дэлхийн эртний зоос судлаачдыи анхаарлыг ихээхэн татаж байдаг. ХШ ХIV зууны Монголын цаасан ба зоосон мөнгөний асуудал бол дундад зууны дэлхийн түүхтэй нарийн холбоотой тул олон орны түүхч эрдэмтэд энэ асуудалд анхаарлаа хандуулж эрдэм шинжилгээхий олон арван зохиол бүтээл туурвижээ. Монголын нумизматикийн нэн ховор дурсгалууд ОХУ, Хятад, Англи,Герман, АНУ, Тайван, Узбекистан, Гүрж, Армян, Турк зэрэг олон орны музейнүүдэд дэлгээстэй байна. Туркийн Yapi Kredi, Саудын Арабын El Khalifa зэрэг банкууд Монголын үзэмж төгөлдөр зооснуудыг хэдэн зуугаар нь цуглуулан нандигнан хадгалсан байна.
Зоос судлаачид Монголын зоосон дээрхи эртний монгол хаадын овог угсааны тамгыг гойд сонирхон энэ талаар эрчимтэй судалгаа явуулж байна.
Манай Монголд эртний өвгөд дээдсийн нандин дурсгал болсон Их Хаадынхаа зоосон мөнгийг аль болох өргөн далайцтай судлахад холбогдох байгууллагууд анхаарлаа хандуулна гэдэгт итгэж энэ үйл хэрэгт өчүүхэн хүчээ өргөсүгэй хэмээсний тул энэхүү вэбсайтийг чадан ядан бүтээлээ. Нөгөөтэйгээр Монголын зоос судлаач, сонирхогчдын хүрээг өргөжүүлэх, Монголын нумизматикт холбогдох шинэ сонин мэдээлэл цуглуулахад энэхүү вэбсайтын бас нэгэн зорилго оршино. Энэ вэбсайт нь Монгол дахь ийм төрлийн анхны вэбсайт учраас энд алдаа оноо, дутуу зүйл мэдээж байгаа биз. Гэвч энэ вэбсайтийг цаашид улам боловсронгуй болгож, шинэ шинэ мэдээллээр байнга сэлбэн баяжуулж байхаар төлөвлөж байгаа юм. Иймд миний энэ вэбсайтад зочилж буй хэн боловч надтай чөлөөтэй харилцаж, вэбсайтад шинэ сонирхолтой мэдээлэл цуглуулж, түүнийг улам бүр төгөлдөржүүлэхэд сэтгэл харамгүй туслана гэдэгт итгэж байна.
Таныг гүнээ хүндэтгэсэн,
Бадарчийн Нямаа
Wednesday, October 20, 2021
Криптовалютын үнэ цэнэд нөлөөлөх хүчин зүйлүүд
Криптовалютын зах зээл маш хурдан өөрчлөгдөж, зарим криптовалют шинээр бий болж, зарим нь алга болдог. Криптовалютын хүмүүсийг татдаг зүйл бол өөрсдийн мөнгийг үндэсний мөнгөн тэмдэгтийн ханшийн уналтаас хамгаалах явдал юм. Улам их өсч буй жижиглэн худалдаа эрхэлдэг дэлгүүрүүд нь Bitcoin болон бусад цахим валютуудыг төлбөрийн хэлбэр болгон хүлээн авч эхэлсэн бөгөөд Япон зэрэг улс орнуудад валютыг төрийн түвшинд албан ёсоор баталсны ачаар хүмүүс үүнийг илүү их ашиглаж эхэлсэн байна.
Эхэндээ Bitcoin-ийг голдуу ил бус ажилладаг сайтууд дээр хүлээн авдаг байсан боловч аажмаар энэ нь хүлээн зөвшөөрөгдөж, онлайн болон энгийн жижиглэн худалдааны дэлгүүрүүдэд хүлээн зөвшөөрөгдсөн бүрэн хэмжээний валют болжээ. Улам их аж ахуйн нэгжүүд үүнийг төлбөрийн хэлбэр болгон хүлээн авч эхлэх тусам илүү богино хугацаанд энэ нь санхүүгийн ертөнцийг өөрчилж, засгийн газар болон банкуудын анхаарлыг татах боломжтой шинэ бүтээгдэхүүн гэдгийг банкууд ойлгож эхэлнэ.
Криптовалютын үн өсөх буурах нь олон хүчин зүйлээс хамраадагг. Forex-ийн нэгэн адил эрэлт их байх тусам үнэ өндөр байна. Үүнээс гадна, криптовалютын дамын худалдаа хийдэг худалдаачдын үйл ажиллагааны улмаас үнэ өөрчлөгдөж болдог.
Цахим валютын үнэ болон Bitcoin-ийн үнэ, ялангуяа валютын өсөлтийг тайлбарласан хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийн мэдээний нөлөөнд ордог. Жишээлбэл, сүүлийн хэдэн жилийн хугацаанд Хятадын үндэсний зохицуулах байгууллагууд олон сөрөг тайлбар хийжээ. 2013 онд Хятад улс санхүүгийн байгууллагуудад алдарт Bitcoin-тэй үйл ажиллагаа явуулахгүй байхыг зөвлөж байсан нь криптовалютын ханшийг 300 доллараар буурахад хүргэсэн юм. Үүний анхны шатны шалтгаан нь мөнгөний бодлогын стандарт мэдээлэлд саад учруулж болзошгүй байсанд оршино. 2014 онд Bitcoin биржүүд банкуудаас хадгаламж авахаа зогсоосон тул Bitcoin-ийн үнэ дахин буурсан ба цуу ярианаас үзэхэд 2017 онд Хятадын Төв банк цахим мөнгөний биржтэй холбоотой зохицуулалтын арга хэмжээ авсан нь Bitcoin арилжааны ихэнх хувийг бүрдүүлэх естой.
2014 онд томоохон хакеруудын дайралт гарсан бөгөөд цуу ярианаас үзэхэд гүйлгээний дэлгэцийг арилгаж, Bitcoin солилцоог бүхэлд нь зохицуулалтгүй болгосон. Энэ хугацаанд, мөн байдал хэвийн байдалдаа орох хүртэл Bitcoin-ийн үнэ 23% унав. Янз бүрийн хүчин зүйлс цахим валютын үнэд эрс нөлөөлж чаддагыг анхаарах хэрэгтэй.
Ерөнхийдөө криптовалютын зах зээлийн үнэлгээ дээд амжилтанд хүрч байна – эргэлт 60 тэрбум доллараас дээш хэмжээтэй байгаа нь хүмүүс криптовалютыг судалж эхэлсэн ба хөрөнгө оруулалтын хэрэгсэл болгон авч үзэж байгаатай холбоотой юм.
ХУВЬЦАА /What is SHARES/

Хувьцаа гэж компанид хөрөнгө оруулж, түүнийг үндэслэн хувьцаа эзэмшигчдийн хуралд оролцож санал өгөх, ногдол ашиг авах, компанийг татан буулгасны дараа үлдсэн эд хөрөнгийг худалдан борлуулснаас олсон орлогоос хувь хүртэх болон хуулиар тогтоосон бусад эрхийг гэрчилсэн үнэт цаасыг хэлнэ.
Хөрөнгө оруулагч өөрийн эзэмшлийн хувьцааг арилжих олон шалтгаан байдаг. Жишээлбэл, тухайн хөрөнгө оруулагч хувьцааны авсан үнэ болон зарах ханшийн зөрүүнээс ашиг олох буюу хөрөнгийн өсөлтийн ашиг олох зорилготой байж болно. Зарим хөрөнгө оруулагчид хувьцааны орлогын өгөөж буюу хөрөнгө оруулсан хувьцааны ногдол ашгийн өгөөж хүртэхийг зорьж байдаг. Мөн хөрөнгө оруулагчид маржин арилжаа буюу хувьцаагаа өндөр үнээр зарж, бага үнээр буцааж авах байдлаар ашиг олохыг зорьдог байхад зарим нь хувьцаа эзэмшсэнээр хүртдэг дэлгүүрийн купон зэрэг элдэв дагалдах урамшуулал, бэлэг хүлээн авах сонирхлоор хувьцааны арилжаанд оролцдог байна.
Хувьцаа нь гол төлөв хөрвөх чадвартай буюу тухайн хувьцааг эргүүлээд зах зээлд худалдахад хялбар байдаг. Хөрөнгө оруулагчид хувьцааны арилжааг хялбар хэрэгжүүлэх зорилгоор зах зээлээс харилцагч талууд болох худалдагч эсхүл худалдан авагч нарыг хайж байдаг бөгөөд нөгөө талд, компаниуд хувьцаа гарган урт хугацааны хөрөнгөө өсгөхийг зорьдог. Тиймээс хувьцааны арилжаа явагддаг зах зээл буюу “хоёрдогч зах зээл” нь хөрөнгө оруулагчийн хувьд ч, хувьцаа гаргаж буй компанийн хувьд ч эдгээр хэрэгцээг нь хангахад чухал үүрэг гүйцэтгэдэг байна. Хоёрдогч зах зээл нь хувьцааг зах зээл дээр шударга үнээр эргэлдэх боломжийг олгохоос гадна хөрөнгө оруулагчдын зах зээлд итгэх итгэлийг төрүүлдэг бол компаниудын хувьд нэмж хөрөнгө оруулалт татах тааламжтай нөхцөлийг бүрдүүлж өгдөг байна.
ХУВЬЦААНЫ ТӨРЛҮҮД
Үнэт цаас гаргагч компани үндсэн хоёр төрлийн хувьцааг санал болгодог: (1) энгийн хувьцаа /common stock/ болон (2) давуу эрхийн хувьцаа /preferred stock/ юм.
Энгийн хувьцаа эзэмшигч ихэнхдээ тухайн компанийн хувьцаа эзэмшигчдийн хуралд саналын эрхтэй оролцох болон ногдол ашиг авах эрхтэй байдаг.
Харин давуу эрхийн хувьцаа эзэмшигчид саналын эрхгүй боловч тогтмол хэмжээний ногдол ашгийг энгийн хувьцаа эзэмшигчээс тэргүүн ээлжинд авах эрхтэй байдаг.
Компани Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн хурлаар тус хугацаанд хуримтлагдсан ашгаас ногдол ашиг тараах эсэх асуудлыг шийдвэрлэдэг бөгөөд зарим тохиолдолд хуримтлагдсан ашгаа компанийн үйл ажиллагааг өргөжүүлэхэд ашиглаж, ногдол ашиг тараахгүй байх шийдвэрийг гаргаж болдог.
Харин давуу эрхийн хувьцааны хувьд компани алдагдалтай ажиллаж байсан ч ногдол ашгийг хуваарилах ёстой байдаг. Бүх компани энгийн хувьцаа гаргах үүргийг хуулиар хүлээдэг ба харин давуу эрхийн хувьцааг өөрийн сонголтоор гаргадаг байна.
ХУВЬЦАА ЭЗЭМШИГЧИЙН ЭРХҮҮД
Хувьцаа нь хэд, хэдэн эрхийг агуулж байдаг бөгөөд хамгийн түгээмэл хэвшсэн эрхүүд нь дараах байдалтай байдаг:
Санал өгөх эрх;
Ихэвчлэн хувьцаа эзэмшигч бүр саналын эрхтэй байдаг. Хувьцаа эзэмшигчид хувьцаа эзэмшигчдийн хуралд оролцож компанийн ТУЗ-д хэн сонгогдох (эсхүл хасагдах), нягтлан бодох бүртгэлийн зөвлөх, компанийн аудитороор хэнийг сонгох болон компанийн үйл ажиллагааг эхлүүлэх, менежментийн үйл ажиллагаанд томоохон өөрчлөлт хийх, үнэт цаас гаргах эсэх гэх мэт компанийн бодлоготой холбоотой чухал шийдвэрүүдэд санал өгөх эрхтэй.
Хуримтлагдсан ашгаас ногдол ашиг хүртэх, төлөхийг шаардах эрх;
Төлбөр эсвэл ногдол ашиг авах нь зөвхөн тодорхой нэг хувьцаа эзэмшигчид ашигтай байдаг тул уг эрхийг “хувийн эрх” гэж нэрлэх нь бий. Хувьцаа эзэмшигчид ТУЗ-өөс тогтоосон ногдол ашиг олгохыг шаардах эрхтэй.
Компани татан буугдах үед үлдэгдэл хөрөнгө хүртэх эрх;
Хэрэв компанийг татан буулгах шийдвэр гарсан бол компанийн хөрөнгөнөөс хамгийн түрүүнд бонд эзэмшигчдийн өр төлбөрийг, дараа нь давуу эрхийн хувьцаа эзэмшигчдэд, хамгийн сүүлд энгийн хувьцаа эзэмшигчдэд хөрөнгө хуваарилдаг.
Тэргүүн ээлжинд хувьцааны арилжаанд оролцох эрх;
Компани нэмж хувьцаа гаргахаар шийдсэн тохиолдолд хувьцаа эзэмшигчид тухайн үеийн эзэмшлийн хувиа хэвээр байлгахын тулд нэмэлт хувьцаанаас нийтэд санал болгохоос өмнө худалдан авах эрхтэй байдаг. Хувьцаа эзэмшигч нь эзэмшлийн нэг ширхэг хувьцаа тутамд нэг эрхтэй болдог. Тэргүүн ээлжинд худалдан авах захиалгад шинээр гарч буй нэг ширхэг хувьцааг эзэмшихэд хэчнээн эрх шаардагдах, худалдан авах үнэ, эрхийн хүчинтэй хугацаа болон нэмэлтээр шинэ хувьцааг зах зээлд санал болгох өдөр зэргийг тодорхой дурдсан байдаг.
Компаниас хувьцаагаа эргүүлэн худалдан авахыг шаардах эрх;
Хувьцааг нь эзэмшиж байгаа компани дүрэмдээ нэмэлт өөрчлөлт оруулж эсхүл шинэчлэн найруулж тэр нь таны эрх ашгийг хөндсөн эсхүл санал хураалтад нь оролцоогүй бол хувьцаа эзэмшигч хувьцаагаа эргүүлэн худалдан авахыг компаниас шаардах эрхтэй. Компани хувьцаагаа эрхгүүлэн худалдан авахдаа тухайн үеийн зах зээлийн үнийг баримтална.
Мэдээлэл авах эрх.
Хувьцаа эзэмшигч нь дараах мэдээллийг компаниас авч танилцах эрхтэй юм.
Хувьцаа эзэмшигч нь хувьцааг нь эзэмшиж байгаа компанийнхаа жилийн санхүүгийн болон үйл ажиллагааны тайлантай танилцах, энгийн хувьцаа эзэмшигч нь компанийн бусад энгийн хувьцаа эзэмшигчдийн нэр, оршин суугаа хаяг, эзэмшлийн хувьцааны тоо зэрэг мэдээллүүдтэй танилцах эрхтэй байдаг.
ХУВЬЦААНЫ ЭРСДЭЛ
Хувьцаанд хөрөнгө оруулах нь банканд мөнгө хадгалуулах эсхүл бонд худалдаж авахаас илүү ашигтай боловч тэр хэрээрээ эрсдэл өндөртэй.
Аливаа компанийн хувьцааны ханш үргэлж тогтмол байдаггүй бөгөөд гадаад, дотоод хүчин зүйлээс болж хэлбэлзэж байдаг. Өндөр үнэтэй худалдаж авсан хувьцаа ханшийн уналтад орох эсхүл хувьцааг нь худалдан авсан компани дампуурах тохиолдол байдаг.
Танд гэнэт мөнгө хэрэг болоод хувьцаагаа зарах хэрэгцээ гарсан үед хувьцааны ханш буурах магадлалтай.






