АРХИВ • ХУУЧИН НИЙТЛЭЛҮҮД

ХИЧЭЭЛТЭЙ БЛОГ

Өмнөх жилүүдийн нийтлэлүүдээ он, сараар нь нээж үзэхэд зориулсан шинэ, цэвэрхэн загвар.

Архивын сараас сонгоход тухайн хугацаанд нийтлэгдсэн бодит постууд энд гарна.

Tuesday, March 26, 2013

Монгол хэлээр ЗӨВ БИЧИХ ЕРӨНХИЙ ДҮРЭМ




1.    Эгшигт гийгүүлэгч аль тод сонстох талдаа заавал эгшигтэй бичигдэнэ. Эгшигт гийгүүлэгчид долоон үсэг ордог учир 7-ийн тэмдгээр тэмдэглэнэ. Эдгээр нь м, н, г, л, б, в, р хэмээх долоон үсэг юм. Жишээлбэл:
Монголын тал нутаг
2.    Заримдаг гийгүүлэгчийн дараа орсон заримдаг гийгүүлэгч заавал эгшигтэй бичигдэнэ.
Заримдаг гийгүүлэгчид 9 үсэг ордог учраас 9-ийн тоогоор тэмдэглэнэ. Үүнд
ц, ж, з, с, д, т, ш, ч, х хэмээх 9 үсэг орно. Жишээлбэл:
нөхцөлийг, эзэд, боддог
3.    Үйлт нэрийн -х /ирээдүй цагаар тодотгон холбох -х/ нөхцөл өмнөө заавал эгшигтэй бичигдэнэ. Жишээлбэл:
хэлэх, бодох, унших, гарахад, үзэхээр
4.    Нэг доор 2 өөр эгшгийг хэлэхгүй ба бичихгүй. Жишээлбэл:
дэлхийгээс, ээжтэйгээ
ЗӨВ БИЧИХ ТОДОРХОЙ ДҮРЭМ
I. Эр /-ын/ эм үгийн /-ий/-г зөв бичих дүрэм
II. Гээгдэх эгшгийн дүрэм
III. Эгшиг гээгдэхгүй тохиолдлууд

IV. Зөөлний тэмдэг/ь/ и болох эсэх
V. Тусгаарлагч үсгийг хэрхэн хэрэглэх
VI. Балархай эгшгийн дүрэм

VII. Зарим залгаврыг зөв бичих дүрэм
VIII. Хамаатуулах "х"-г зөв бичих дүрэм
IX. Дараалан орсон 2 ба 3 гийгүүлэгчийн дүрэм
I. -ы, -ий -г зөв бичих дүрэм
1. Эр үгэнд "-ы"-ээр эхэлсэн нөхцөлийг залгана.
Эр үг гэдэг нь эр эгшиг орсон үг юм.
Эр эгшигт - а, -о, -у, -я, -ё, -ю/у/ үсгүүд орно.
Жишээлбэл: анхны, хоолны, улсын, яамны, юмыг, оёдлын

2. Эм үгэнд "-ий"-ээр эхэлсэн нөхцөлийг залгана.
Эм үг гэдэг нь эм эгшиг орсон үг юм.
Эм эгшигт - э, -ө, -ү, -е, -ю/ү/ үсгүүд орно.
Жишээлбэл: эхний, өвөөгийн, үеийн, Юүдэнгийн

3. Ж, Ч, Ш, Ь, И, Г-үсгүүдээр төгссөн бүх үгэнд "-ий" -ээр эхэлсэн нөхцөл залгана. Жишээлбэл:
багажийг, цоожийг, туужийг
сурагчийн, ачийг, жолоочийн
багшийн, ханшийг, хушийгморийг, говийн, толийг
салхийг, тархийг, горхийг
цагийн, байшингийн, нутгийн